FORSÍĐAN | LEITA | GREINASAVN | SLÓĐIR | SAMBAND
INNIHALD
  • Býráđiđ (1163)
  • Břkur (42)
  • Fólkatingiđ (24)
  • Greinir (10)
  • Ítróttur (89)
  • Lřgtingiđ (234)
  • Rřđur (47)
  • Spyr Jógvan (52)
  • Viđmerkingar (15)
  • Ymist (145)


  • KUNNING
  • Um síđuna
  • Ćvisřga
  • Bókaútgávur
  • Sjónvarpslýsing
  • Samrřđur
  • Vallýsing 2001
  • Býráđsvaliđ 2000
  • Eitt 100 ára stríđ

  • FLEIRI GREINIR
  • Nýggj krýnika í bókabúđunum
  • Merkiđ 100 ár
  • ÍSF fyllir 80 ár (4/4-2019)
  • Óvanliga informativ bók
  • Yvir til Bryggjubakka
  • Nýggj bók frá Jógvan Arge
  • Nýggj bók frá Jógvan Arge
  • Vit eiga bćđi frásřgufólk og originalar


  • 22.03.2015 | Evni: Ymist
    Hugleiđing um sólarmyrkingar í Fřroyum
    Tađ er ein sera sjáldsom hending í Fřroyum, sum tit fara at uppliva í morgin. Tađ hava bara veriđ seks fullar sólarmyrkingar í Fřroyum, síđani landnámiđ fyri eini 1200 árum síđani.

    Tann sjeynda fulla sólarmyrkingin verđur í morgin 20. Mars 2015 og hesin dagurin, sum tit verđa ein partur av, fer at standa í sřgubókunum í allar ćvir.

    Vit kunna tađ sama byrja viđ einum yvirliti yvir tćr sólarmyrkingar, sum hava veriđ: Tann fyrsta var so langt afturi í tíđini, sum tann 25. Mai í árinum 849, og tann nćsta var ikki so langt aftaná, tann 8. Juni í árinum 894. Síđani gingu meir enn 500 ár til tann triđja var 26. juni árinum 1424.

    So gingu bara sekstan ár til tann fjórđa sólarmyrkingin var í Fřroyum tann 3. februar 1440. Hetta er framvegis so mikiđ langtsíđani, at hetta er 100 ár áđrenn trúbótina í Fřroyum, tá vit fóru frá at vera katolikkar til at vera protestantar, sum vit eru enn.

    Nú gingu eini 170 ár til sólarmyrking var aftur í Fřroyum í 1612. Tađ eru 400 ár síđani. Tá segđist, at teir óargaligu hargarbrřđurnir í Sumba vóru so skakkir av myrkrinum, sum kom á teir á miđjum degi, at teir lovađu aldrin at skeldast og berjast meir, kom sólin framaftur.

    Hon sást aftur, og teir vóru nú friđarmenn restina av síni ćvi. Kanska skuldi onkur lovađ tađ sama nú.

    So gingu nćstan 350 ár til nćstu fullu sólarmyrking her hjá okkum. Hon var tann 30. juni í 1954. Tađ eru slřk 61 ár síđani. Tey, sum upplivdu ta sólarmyrkingina vóru sostatt tey fyrstu í Fřroyum í slřk 250 ár, sum upplivdu eina sólarmyrking.

    Sjákvur var eg staddur í Syđrugřtu hjá ommu og abba mínum. Har var ein ávís stákan tann fyrrapartin, tí menn komu í handilin hjá abba at keypa rútaglas, sum teir skuldu hyggja at sólini ígjřgnum. Abbi skar teimum hóskandi stykkir og teir koyrdu so sót á rútin at verja eyguni.

    Tá sjálv myrkingin kom fyri, sótu vit inni. Vit trý sótu í křkinum og hildu skýming ta lřtuna tađ myrkti. Síđani lřgdu vit til merkis, at allar hřnurnar vóru farnar inn í hřsnarhúsiđ, tá tađ skýmdi.

    Vit eru fleiri, sum eru á lívi enn frá teimum dřgum, og helst bara tann triđi hópurin í Fřroyum gjřgnum allar tíđir, sum kann uppliva tvćr sólarmyrkingar í livitíđini.So tađ er klárt, at eisini vit eru spent upp á dagin í morgin, um enn kanska ikki líka spent, sum tit, tí vit vita nřkurlunda, hvussu tađ riggar.

    Men tit og vit verđa tey seinastu, sum uppliva sólarmyrking í Fřroyum í 230 ár. Tí hetta sjáldsama fyribrigdiđ kemur ikki fyri aftur fyrrenn í tann 26. Mai í árinum 2245 – hvřr iđ livir tá. Og tá fara at ganga meir enn 700 ár til sólarmyrking verđur aftur her á klettunum. Tann síđsta í hesum túsundárinum verđur ikki fyrrenn í árinum 2974. Tá fara tey óivađ at verđa líka spent, sum tit eru í dag – ella kanska upp aftur spentari.

    Mánin og sólin eru bćđi lřgin fyribrigdi, sum eg ikki dugi so vćl at siga frá. Men tey eru avgerandi fyri líviđ á jřrđini, og hava stóra ávirkan á okkara liviumstřđur, so vit hava alla grund til at fegnast um bćđi sólina og mánan.

    Tá iđ so hetta kemur fyri, at mánin í sínari ringrás kemur fyri sólina, er tađ púra greitt, at menniskjađ gerst forvitiđ. Tí hetta er ikki dagligur kostur.

    ---

    < Dagstovnarnir og býráđiđ | Viđ Armstrong og Apollo 11 á mánanum >

    BŘKURNAR

    SPYR JÓGVAN
    Her ber til at seta Jógvani spurningar. Allir relevantir spurningar verđa vanliga svarađir innan 24 tímar. Spurningar og svar síggjast her.

    HENTLEIKAR
  • Ger hesa síđuna til tína byrjunarsíđu!
  • Bílegg břkur


  • Jógvan Arge, Tjarnardeild 12, 100 Tórshavn, tlf. 31 55 47, fartlf. 21 55 47

    EINSLISTIR