FORSÍĐAN | LEITA | GREINASAVN | SLÓĐIR | SAMBAND
INNIHALD
  • Býráđiđ (1163)
  • Břkur (42)
  • Fólkatingiđ (24)
  • Greinir (11)
  • Ítróttur (89)
  • Lřgtingiđ (234)
  • Rřđur (47)
  • Spyr Jógvan (52)
  • Viđmerkingar (15)
  • Ymist (145)


  • KUNNING
  • Um síđuna
  • Ćvisřga
  • Bókaútgávur
  • Sjónvarpslýsing
  • Samrřđur
  • Vallýsing 2001
  • Býráđsvaliđ 2000
  • Eitt 100 ára stríđ

  • FLEIRI GREINIR
  • Mín krýnika 5 - ummćli
  • Nýggj krýnika í bókabúđunum
  • Merkiđ 100 ár
  • ÍSF fyllir 80 ár (4/4-2019)
  • Óvanliga informativ bók
  • Yvir til Bryggjubakka
  • Nýggj bók frá Jógvan Arge
  • Nýggj bók frá Jógvan Arge


  • 10.03.2014 | Evni: Býráđiđ
    Eldrařkiđ: Kommunur í tvístřđu
    Jógvan Arge, varaborgarstjóri í Havn

    Fyri kommunustýrislimir, sum vóru á pensjónistafundinum í Glćmuni í Kvívík herfyri , tóktist sera umráđandi sum skjótast at fáa at vita frá landsstýrinum, hvřr peningur fylgir viđ eldrařkinum, tá tađ verđur lagt út til kommunurnar á nýggjárinum.

    Landsstýriđ hevur bođađ frá, at tađ onki endaligt tal kann leggja fram fyrrenn í oktober/november. Tađ halda kommunurnar vera alt ov seint. Tí viđ ongum endaligum tali ber illa til at leggja ein kommunalan eldrapolitikk til rćttis.

    Annika Olsen vísti til fíggjarmálaráđiđ um hendan spurningin. Tađ undrar og er ikki sřrt óunniligt, at landsstýriskvinnan á henda hátt avreiđir eldrapolitisku ábyrgdina, iđ hon jú hevur eisini eftir úleggingina, til fíggjarfólkini.

    Kommunurnar hava fingiđ at vita, at landsstýriđ ćtlar at seta fíggingina saman viđ pengum frá forskattingini av pensjónum, skattainntřkum frá útisiglarum og burtur av mvg-inntřkunum, tilsamans 356 mió kr. Kommunurnar siga, at hetta er ov lítiđ, ikki minst nú tađ kemur undan kavi, at kommunurnar eisini skula hava rřktarliga og fíggjarliga ábyrgd av bólkum, sum ikki eru komnir til pensjónsaldur.

    Loypa kommunuskattin um

    Uppskotiđ um fíggingarleist er eitt grundleggjandi skifti í mátanum at fíggja kommunalt virksemi. Grundleggjandi partur í kommunalu stýrisskipanini er, at kommunalt virksemi og kommunalar tćnastur í hřvuđsheitum verđa fíggjađar av kommunuskatti. Annar grundleggjandi táttur er, at tann, sum valdar, skal gjalda.

    Tađ vil siga, at hevur kommunan ábyrgd, so rindar hon. Hesum verđur fariđ frá, nú eldrařkiđ skal leggjast út, tí tađ skal fíggjast viđ ávísum veitingum úr landskassanum. Slíkar veitingar úr landskassanum hava ongantíđ hóvađ kommunupolitikarum. Hetta er eisini brot á vanligu fatanina, at tann, sum valdar, skal gjalda.

    So kanst tú spyrja, um nakar munur er? Jú, tađ er tađ. Politiskt tekur landiđ kvřrkratak um kommunurnar, tí viđ eldrařkinum verđa millum 25 og 30% av samlađa kommunubúskapinum fíggjađ úr landskassanum – og harviđ ikki av beinleiđis kommunuskatti.

    Har kommunurnar í dag hava fingiđ tađ álit at gera egnar rađfestingar og áseta sítt egna tćnastustřđi, fer landiđ nú at áleggja kommununum ávísar eldratćnastur og ávís eldratilbođ á ávísum nřktandi tćlnastustřđi, men kemur ikki viđ řllum pengunum til hetta tćnastustřđi.

    Tađ merkir, at tćnastustřđiđ á řđrum řkjum, t.d. barnaansingin, skúlaverkiđ, kloakkir og alt tađ, sum kommunurnar eisini skulu gera, kann verđa lćkkađ, tí pengar mugu takast úr teimum řkjunum at fylla holini á eldrařkinum.

    Progressivan kommunuskatt?

    Eitt sjónarmiđ í hesi tilgongdini er, at her vantar ein grundleggjandi skattapolitisk viđgerđ av spurninginum um at gera kommunuskattin progressivan eins og landsskattin, so at eisini eldrařkiđ undir kommununum kann fíggjast viđ kommunuskatti eins og allar ađrar kommunalar tćnastur.

    Hesin spurningur er als ikki viđgjřrdur. Kanska er tađ tí, at viđ samansetta gjaldinum úr landskassanum fćr landsstýriđ alt valdiđ á kommununum, og kanska eisini tí, at fíggjarleisturin lirkar eina kommunala útjavningarskipan ígjřgnum, sum ikki er so lřtt at gera viđ kommunuskattinum.

    Tćr umleiđ 350 mió krónurnar úr landskassanum til eldrařkiđ hjá kommununum fara hvřrki at rřkka til ta breiđu viftina av eldratilbođum, sum verđa nevnd í uppskotinum til eldralóg, og ei heldur til eitt hřgt tćnastustřđi. Taliđ er jú ásett eftir teirri skroypiligu tćnastuni, sum vit hava í dag.

    Tvístřđan hjá kommununum verđur, at tćr hava illa ráđ at slaka í tćnastuni til eitt nú barnasfamiljur og trivnađ, tí tćr vilja heldur enn fegin hava fleiri barnafamiljur - til tess at fíggja vćlferđartćnasturnar.

    PS: Annars meini eg framvegis, at landsstýriđ eigur at upprađfesta eldrařkiđ á síni egnu fíggjarlóg og sjálvt taka sćr av umsitingini. Tađ er mátin at tryggja javnbjóđis kor og tilbođ kring alt landiđ.

    ---


    < Ljóđ og ljós til Reinsaríiđ | Dreingjabýliđiđ í 1962 >

    BŘKURNAR

    SPYR JÓGVAN
    Her ber til at seta Jógvani spurningar. Allir relevantir spurningar verđa vanliga svarađir innan 24 tímar. Spurningar og svar síggjast her.

    HENTLEIKAR
  • Ger hesa síđuna til tína byrjunarsíđu!
  • Bílegg břkur


  • Jógvan Arge, Tjarnardeild 12, 100 Tórshavn, tlf. 31 55 47, fartlf. 21 55 47

    EINSLISTIR