FORSÍĐAN | LEITA | GREINASAVN | SLÓĐIR | SAMBAND
INNIHALD
  • Býráđiđ (1163)
  • Břkur (30)
  • Fólkatingiđ (24)
  • Greinir (10)
  • Ítróttur (88)
  • Lřgtingiđ (234)
  • Rřđur (44)
  • Spyr Jógvan (52)
  • Viđmerkingar (15)
  • Ymist (144)


  • KUNNING
  • Um síđuna
  • Ćvisřga
  • Bókaútgávur
  • Sjónvarpslýsing
  • Samrřđur
  • Vallýsing 2001
  • Býráđsvaliđ 2000
  • Eitt 100 ára stríđ

  • FLEIRI GREINIR
  • 10 mió eyka til eldrarřkt og heimatćnastu
  • Vinnulíviđ má blóma
  • Vestara bryggja og vinnuliga virksemiđ
  • Tey flokkast um okkara valskrá
  • Fólkiđ fyrst og fremst
  • Nýggj bók frá Jógvan Arge
  • Vandi fyri óviđkomandi atlitum
  • Musikkskúlin á vegamóti


  • 29.08.2012 | Evni: Greinir
    Petra Arge fyllir 90 ár


    Fřđingardagur á Tinghúsvegnum:

    Hósdagin 30. august eru 90 ár síđani Petra Arge í Havn varđ borin í heim Úti í Grógv í Syđrugřtu. Hon var fyrsta barniđ hjá Suffíu f. Poulsen úr Úti Guttastovu og Jóan Elias Gregersen úr húsunum Fyri oman Oyruna.

    Suffía var kend fyri sítt bindingavirki og Jóan Elias sum keypmađur í Gřtu. Systkini vóru sjey, fýra systrar og tríggir brřđur. Nú eru tríggjar systrar eftir.

    Bćđi fornavn og eftirnavn hjá Petru vóru úr fađirćttini. Petra eftir ommuni, sum var bóndadóttir av Húsgarđi, og Gregersen frá abbanum Ólavi úr Inni Guttastovu. Í móđirćttina var omman Kunoyar Jóhanna og abbin Pól Kristoffur Poulsen í Úti Guttastovu.

    Sjálv varđ Petra fřdd í húsunum, sum Absalon Jacobsen av Dunganum bygdi úti í Grógv í 1890unum, tá hann tók viđ eftir Skúla-Jógvan at stýra úthandlinum hjá Jřrgen Bech & Sřnner. Hendan handilin yvirtók Absalon seinni.

    Sřgan um, hví Petra er fřdd í húsunum hjá Absalon, er, at farbróđurin Jóan Pauli Gregersen hevđi yvirtikiđ húsini, men hann og Sára vóru ikki gift enn, so Suffía og Jóan Lias fluttu inn, međan teirra hús vórđu gjřrd liđug á Sagulagnum beint heiman fyri handilin.

    Handil og skúli
    Handilin – ella Pakkhúsiđ, sum summi siga enn - bleiv ein stórur partur av teimum ungu árunum hjá Petru og hennara nćstu skyldfólkum. Jóan Pauli yvirtók hann, tá Absalon tíđliga í 20unum flutti út á Skálafjřrđin og tók upp sítt stóra virksemi har.

    Pápin Jóan Elias var fiskimađur á ungum árum, ein av teimum, sum stovnađi Fiskimannafelagiđ. Hann fór nú at arbeiđa viđ handilin, sum viđ bćđi ráfiskamóttřku úti í Ráfiskakjallaranum og íshúsum viđ Salvará og heimi í bygdini tók móti fiski og lćt hann virka.

    Í 1931 tók Jóan Elias viđ handlinum og rak hann í eini 30 ár. Handilin varđ nú ein hjartatáttur í barnaheiminum hjá Petru, og bćđi břrn og vaksin hřvdu sína dagliga gongd og yrki har.

    Petra gekk í skúla viđ Gřtugjógv um tađ mundiđ, tá gřtufólk bygdu sćr nýggjan og framkomnan skúla, sum var liđugur í 1929. Oddamađur millum lćrararnar var Gamli lćrari, S.P. úr Konoy, og tey hřvdu eisini kvinnu sum lćrara. Tađ var Helga Řregaard.

    16 ára gomul fór Petra í 1938 til Havnar at ganga í preliminerskúla á lřgtingsins studenta- og preliminerskeiđi, sum var stovnađ áriđ fyri. Har fekk hon prógv summariđ 1940, beint eftir at Fřroyar vóru hersettar.

    Nú gekk leiđin norđur aftur til Gřtu. Har varđ Petru’sa lutur řll stríđsárini at standa í handlinum, at vera viđ til at keypa inn og fřra břkur, og annars at vera viđ í húsarhaldinum hjá mammuni, sum longu fyri kríggiđ var farin undir bindingarvirki, iđ bara vant upp á seg.



    Miđstřđ á Tinghúsvegnum
    Petra trúlovađist Niels Juel Faber Arge í Havn, f. 20. august 1920. Hann tók nýmálsligt studentsprógv í Havn sama summariđ, sum hon tók preliminerprógv. Tey giftust 24. november 1945. Brúdleypiđ varđ hildiđ í Gřtu, men nú flutti Petra til Havnar.

    Tey bćđi bygdu stór og stásilig hús millum Tinghúsvegin og Hoydalsvegin á einum grundstykki, sum var sett saman av einum luti frá Húsagarđsbóndanum og einum luti frá Tróndi Hansen. Húsini vórđu sett mitt á hetta samanlagda stykki - kanska fyri at onki tvíbýti skuldi koma fyri seinni.

    Tann gamla og eyđkenda adressan var Tinghúsvegur 55, beint yvir av gomlu Telegrafstřđini. Gřtunummariđ varđ seinni justerađ til 59 og bygt er bćđi vítt og breitt hinumegin vegin, men hesar miklu broytingar hava ikki havt varandi ávirkan á atmosferuna í heiminum hjá Petru, tó at onkur trř í vakra urtagarđinum ikki toldu umskiftiđ.

    Á Tinghúsvegnum situr Petra framvegis, og hon situr vćl. Břrn, verbřrn, ommubřrn, langommubřrn og vinkonur eru tíđum gestir. Tey yngstu kenna tađ sum rćttar ćvintýraferđir at fara inn til hennara, tí har er so nógv at fáa og síggja og nerta viđ.

    Vit vóru fimm systkin, so mamma hevđi nóg mikiđ at síggja til heima viđ hús. Í 30 ár var pápi útvarpsstjóri og gekk upp í hetta starv viđ lív og sál. Mammu’sa lutur lá ikki eftir í eggjan og undirtřku, men eisini atfinningum, um hon helt tađ vera rímiligt.

    Hon hevur ikki veriđ tann, sum hevur gjřrt mest um seg alment, men hon kann hava sínar avgjřrdu meiningar um bćđi stórt og smátt. Politiskt hevur hon ikki ivast í sjálvsbjargniskósini - fyri ikki at siga tjóđveldishugsjónini.

    Hon helt seg eisini aftrat teimum, sum vildu fremja áhugamálini hjá kvinnum í Fřroyum. Tessvegna var hon millum teirra, sum stovnađu Kvinnufelagiđ í Havn í 1952, og fyrsta áriđ var hon tiltakslimur í nevnd felagsins. Tađ er um tađ lagiđ, at Kvinnutíđindi var einasta blađ, sum Tinghúsvegur 55 helt og fekk boriđ á dyrnar.

    Húsarhaldsskúli og maskinskriving
    Undir krígnum var Petra á húsarhaldsskúla hjá systrunum í Santa Frants Skúla. Hetta skeiđ vardi tríggjar mánađir og var eitt kćrkomiđ hřvi at sleppa burtur úr heimbygdini eina tíđ, tá ungdómurin var innilćstur og ikki slapp av landinum til nakađ sum helst í fimm ár.

    Tá tey fyrstu fýra břrnini, sum komu eftir fimm árum frá 1946 til 1951, dugdu gott og vćl at ganga řll, fór hon miđskeiđis í fimmtiárunum at lćra seg bćđi stenografi og maskinskriving hjá frk Rosenberg í Jóannes Paturssonargřtu.

    Hetta kom vćl viđ. Fyrst fekk hon starv sum avloysari á Ríkisumbođnum, og tá tađ var liđugt, ringdi skrivstovustjórin í Tinganesi Johan Djurhuus. Hann hevđi hoyrt, at Petra dugdi at skriva upp á maskinu og spurdi, um hon ikki kundi koma at avloysa í journalini í landsstýrinum.

    Síđani gekk leiđin í Sjóvinnubankan, har hon var, til hon skuldi eiga ein eftirnřlara í 1959. Tá mátti tú í slíkum umstřđum gevast í tínum starvi uttan vissu fyri at fáa tađ aftur. Seinni arbeiddi Petra eitt nú á Matrikulstovuni, til hon í 1966 lendi sum skrivari á bispaskrivstovuni.

    Hetta varđ hennara lívsstarv á arbeiđsmarknađinum. Har hevđi hon sína fřstu gongd hvřnn seinnapart í meir enn 25 ár sum biskupsskrivari hjá fyrst Jákupi Joensen, síđani Eivindi Vilhelm og at enda Hans Jacobi Joensen.

    Har hitti hon nógv fólk, og var í střđugum sambandi viđ landsins prestar. Vit plagdu í skemti at ugga okkum viđ, at tađ kundi ikki ganga okkum heilt galiđ her á fold, tí mamma starvađist jú í himmiríkis forgarđi í Havn.

    Lat ikki mótiđ falla
    90 ár eru 90 ár. Tađ umgongst ikki, at tey seta síni merki. Mamma hevur havt góđa heilsu, men eitt ćttarbregđi hevur nívt hana seinastu árini. Sjónin er vorđin vánalig, men afturfyri hevur hon hugagóđ troytt meginpartin av teimum bondum og flřgum, sum bókasřvn, blindastovnar og onnur kunna bjóđa.

    Hon hevur hildiđ fram at ganga sínar fřstu túrar á morgni, hóast tryggari leiđir eru valdar og túrarnir eru styttir eitt sindur, og hon er framvegis hjá frisřri hvřnn einasta fríggjamorgun kl. 9.

    Pápi doyđi í 1995, stutt áđrenn tey kundu halda gullbrúdleyp. Tađ var eitt umskifti í hennara og okkara gerandisdegi. Fyri einum lítlum ári síđani upplivdi mamma ta stóru sorg brádliga at missa sítt elsta barn, systir okkara Jórun, sum hon var sera tćtt knýtt at.

    Tađ var steinur oman á byrđu. Hesa sorg stríđist hon manniliga fyri at koma ígjřgnum viđ lćrusetninginum, sum hon altíđ hevur tikiđ til: ”Lat ikki mótiđ falla”.

    Viđ hesum orđum bera vit systkini familjunnar vegna mammu kvřđu á níti ára degnum viđ ynskinum um, at lívskvřldiđ verđur tćr blítt.

    Suffía, Magni, Ólavur og Jógvan.

    Fřđingardagsmóttřka verđur í Hřllini á Hafnia hósdagin 30. august kl. 15.00-17.30

    ---


    < Tjóđpallin á Skálatrřđ | Omma fyllir 90 >

    BŘKURNAR

    SPYR JÓGVAN
    Her ber til at seta Jógvani spurningar. Allir relevantir spurningar verđa vanliga svarađir innan 24 tímar. Spurningar og svar síggjast her.

    HENTLEIKAR
  • Ger hesa síđuna til tína byrjunarsíđu!
  • Bílegg břkur


  • Jógvan Arge, Tjarnardeild 12, 100 Tórshavn, tlf. 31 55 47, fartlf. 21 55 47

    EINSLISTIR