FORSÍĐAN | LEITA | GREINASAVN | SLÓĐIR | SAMBAND
INNIHALD
  • Býráđiđ (1163)
  • Břkur (30)
  • Fólkatingiđ (24)
  • Greinir (10)
  • Ítróttur (88)
  • Lřgtingiđ (234)
  • Rřđur (44)
  • Spyr Jógvan (52)
  • Viđmerkingar (15)
  • Ymist (144)


  • KUNNING
  • Um síđuna
  • Ćvisřga
  • Bókaútgávur
  • Sjónvarpslýsing
  • Samrřđur
  • Vallýsing 2001
  • Býráđsvaliđ 2000
  • Eitt 100 ára stríđ

  • FLEIRI GREINIR
  • 10 mió eyka til eldrarřkt og heimatćnastu
  • Vinnulíviđ má blóma
  • Vestara bryggja og vinnuliga virksemiđ
  • Tey flokkast um okkara valskrá
  • Fólkiđ fyrst og fremst
  • Nýggj bók frá Jógvan Arge
  • Vandi fyri óviđkomandi atlitum
  • Musikkskúlin á vegamóti


  • 11.10.2010 | Evni: Greinir
    Tveir veiđimenn lagt árar inn
    Tveir veiđimenn lagt árar inn

    Millum teir fřroysku veiđimenn, sum skarađu fram úr í farnu řld, vóru teir báđir skálvíkingarnir Tórstein Christiansen og Eiler Jacobsen. Teir royndu seg á hvřr sínum řki. Annar sum útróđrarformađur og hin sum skipari og reiđari.

    Gisti í Skálavík eitt vikuskifti herfyri og fór mćr ein túr fram viđ Stórá. Vildi skođa Grindafoss, sum seksćringurin hjá Tórsteini var uppkallađur eftir, og skálan, sum Eiler hevur reist og innilokađ, í Grind.

    Grindafossur var ikki so langt niđan fyri tann stóra skálan. Tá teir gjřrdu grřnlandsbátin hjá Tórsteini lidnan í 1962, helt hann fyri viđ svágin Johs. Lydersen: ”So er tađ navniđ”

    ”Hví nevnir tú hann ikki Grindafoss? Tú hevur ikki gjřrt annađ heila líviđ enn sitiđ undir Grindafossi og fiskađ síl”, svarađi svágurin, og máliđ var avgjřrt.

    ”Grindafossur” gjřrdist kendur um allar Fřroyar fyri ófřran fiskiskap. Viđ honum var eigarin og formađurin Tórstein í Skálavík bestur at fiska í Fřroyingahavnini řll árini, hann var formađur har, frá 1962 til og viđ 1968.

    Til endans helt hann tó fiskiskapin vera alt ov nógv stýrdan av klokkuni. Hann kom heim úr Grřnlandi viđ nýggja ”Grindafossi”, sum var meinlíkur Nordafarbátunum, og fór at rógva út undir Fřroyum, nú góđur bátahylur var gjřrdur í Skálavík.

    Navniđ Grindafossur fer altíđ at vera knýtt at veiđimanninum Tórsteini Christiansen, sum doyđi fyri einum lítlum ári síđani, mettur av dřgum. Skilji, at elsti ”Grindafossur” er til enn, og at hugskot er um at fáa hann aftur til Skálavíkar.

    Tađ verđur bćđi sum eitt minni um Tórstein og hansara rřsku starvsbrřđur, og sum minni um eina sera áhugaverda innlřgutíđ viđ fřroyska bátinum, sum ikki kemur aftur.

    Tá eg spákađi í Skálavík hendan sunnumorgunin, varnađist eg, at gřtan inn frá skálavíkarvegnum til skálan í Grind hevđi fingiđ navniđ Eiler Jacobsens gřta.

    Á henda hátt heiđra skálvíkingar sřldfirđingin, sum bleiv bygdarmađur teirra og leingi gekk undan í fiskiskapi um alt Norđruatlantshav.

    Nú á gamalsaldri hevđi hann í takklćti til bygdina og bygdafólkiđ útvegađ eitt stórt jarđarstykki ovast í bygdini og var farin undir at byggja ein stóran skála til ymiska nýtslu. So stórar hallir og stovur hava valla veriđ í Sandoynni áđur.

    Eiler var eisini fiskiklógv. Royndi seg einamest í nótafiskiskapi, og var sildakongur í mong Harrans ár. Fyrst viđ ”Bođanesi”, so viđ ”Ísborg” og ”Sólborg” og ”Krúnborg” og so framvegis.

    Hann fekk alla endurnýggjanina av fiskiflotanum viđ. Sjálvur varđ hann í fimmtiárunum biđin til skipara á triđja fřroyska stállínuskipinum ”Beinir” hjá Kimbil. Hann fylgdi viđ skipinum, tá tađ varđ selt til Ný Fundlands, og lćrdi heimafólkiđ at fiska viđ línu.

    Eiler Jacobsen var mađurin, sum setti gongd á tann stóra sildafiskiskapin hjá fřroyingum í Norđsjónum. Sildavirkini í Fřroyum klárađu ikki at taka móti íslandssildini, sum nýbygningurin ”Bođanes” úr Havn hevđi fingiđ viđ nót.

    Eiler hirdi tí alla leiđina til marknađ í Hirtshals. Ůt aftur komin, kastađi hann 100 fjórđingar úr Lista, og har brendi hann í sild. Tađ gingu fleiri mánađir, áđrenn manningin á ”Bođanesi” sá Fřroyar aftur.

    Teir lógu í fřstum farti millum marknađin í Hirtshals og fiskileiđirnar í Norđsjónum og skovlađu bćđi sild og pengar inn. Skjótt fór Eiler saman viđ řđrum at byggja síni egnu skip.

    Sildaćvintýriđ var sera gott, međan tađ vardi. Síđani legđi Eiler um til ymiskt annađ. Svartkjafturin var bćđi ringur og góđur, og rćkjurnar komu vćl viđ eina tíđ.

    Men tađ var í uppisjóarveiđuni, Eiler kendi seg mest heima. Hann dugdi vćl at endurnýggja skipini og leggja tey til rćttis til optimala úrtřku viđ góđari útgerđ og nógvari ferđ, so tey vóru skjót á marknađin.

    Báđir hesir úrmćlingarnir vóru ágrýtnir. Tórstein lá ikki og bíđađi eftir fiskinum. Hann reikađi altíđ millum plinkarnar at finna fongin, og Eiler stóđ í samdřgur á brúnni og stýrdi leiting og fiskiskapi.

    Mangar góđar fongir fřrdu hesir báđir til lands og kappingarneytarnir hřvdu sjálvsagt altíđ eyguni viđ, hvar teir vóru. Helst var okkurt at fáa har.

    Řvundarfólk mundu teir eisini hava, men tađ fellir teimum í lut, sum skara framúr. Raskir vóru teir og spardu seg ikki.

    Viđ kvřđu

    Jógvan Arge.


    < Lřnirnar vuksu 5,6 prosent | Drekki glađir Fřroya skála >

    BŘKURNAR

    SPYR JÓGVAN
    Her ber til at seta Jógvani spurningar. Allir relevantir spurningar verđa vanliga svarađir innan 24 tímar. Spurningar og svar síggjast her.

    HENTLEIKAR
  • Ger hesa síđuna til tína byrjunarsíđu!
  • Bílegg břkur


  • Jógvan Arge, Tjarnardeild 12, 100 Tórshavn, tlf. 31 55 47, fartlf. 21 55 47

    EINSLISTIR