FORSĶŠAN | LEITA | GREINASAVN | SLÓŠIR | SAMBAND
INNIHALD
  • Bżrįšiš (1163)
  • Bųkur (34)
  • Fólkatingiš (24)
  • Greinir (10)
  • Ķtróttur (89)
  • Lųgtingiš (234)
  • Rųšur (46)
  • Spyr Jógvan (52)
  • Višmerkingar (15)
  • Ymist (145)


  • KUNNING
  • Um sķšuna
  • Ęvisųga
  • Bókaśtgįvur
  • Sjónvarpslżsing
  • Samrųšur
  • Vallżsing 2001
  • Bżrįšsvališ 2000
  • Eitt 100 įra strķš

  • FLEIRI GREINIR
  • Meiriluti fyri sjįlvstųšu og sjįlvberandi bśskapi
  • ŚTVARPIŠ 60 ĮR
  • Flaggiš einsamalt ger jś onki
  • Lķtiš mansligt lokabragd
  • Ein er tķšin at dansa
  • Sterkan lista E ķ Tórshavnar bżrįš
  • Hon teknar ręšumyndir ķ skślamįlum
  • Stżringina aftur į beint


  • 13.03.2006 | Evni: Bżrįšiš
    KSF langar śt eftir tingmonnum
    Ķ Lųgtinginum ķ farnu viku royndu fleiri av landspolitikarunum at fįa nógv umrųdda skattalęttan at sżnast stųrri enn hann er, viš at kasta kommununum fķggjarligt įbyrgdarloysi fyri. –

    Hóast landspolitikarar eyšvitaš hava rętt til at halda lķtiš um sķni egnu avrik, fįa teir onki burtur śr at peika eftir kommununum, uttan at fleiri fingrar peika aftur į teir sjįlvar.

    Kommunuskattaprosentiš

    Lat ongan iva vera um, at kommunurnar ķ KSF taka fult undir viš, at stųrri gjųgnumskygni veršur ķ skattavišurskiftunum, soleišis at borgarin sęr, hvat av lųnini fer ķ kommunuskatt og hvat fer ķ landsskatt. Men at tingmenn frį tingsins rųšarapalli og fyri ųllum Fųroya fólki kasta kommununum fyri at įseta skattaprosent, sum teimum lystir, og brśka skattaborgarans pening til óneyšugar ķlųgur, kunnu vit ikki lata taš standa óįtalaš.

    Taš er skeivt, tį tinglimir siga, at kommunuskattaprosentiš er óneyšuga hųgt – tvųrtur ķmóti hava kommunurnar fingiš nógvar śtreišslur sendandi frį landinum į hvųrjum įri uttan at fįa samsvarandi skattainntųkur viš. Ķ įrunum frį 2000 - 2005 hękkaši kommunuskattaprosentiš ķ mešal viš 0.5 %, og ķ hesum tķšarskeišinum varš barnaansingin kommunal burturav, umframt at kommunurnar hava veriš noyddar at gera stórar ķlųgur m.a. ķ eldraųkiš, skślabygningar, infrakerviš og havnir, samstundis sum landiš hevur tikiš stušulin til havna- og skślabygging heilt burtur – fyri bert at nevna nųkur dųmi.

    Harafturat kemur, at botnfrįdrįtturin ķ kommunuskattinum er hękkašur viš 9.000 kr. frį 2000 til 2006.

    At landskassans partur av skattainntųkunum er lękkašur ķ mun til partin kommunurnar fįa er heldur ikki satt. Kommunurnar prosentpartur av fyribilsskattinum er sķšani 1996 minkašur 6-7 %, og kommunuskattatrżstiš į einstaka borgaran er minkaš viš 1 %, mešan taš hjį landinum er vaksiš viš knapt 3 %. Afturat hesum kemur, at landiš stųšugt hevur tikiš sęr fleiri avgjųld.

    Nżggjar uppgįvur og fķggjartųrvur

    Kommunurnar hava sķšani kreppuna lagt nógva orku ķ at gjalda skuld nišur, so at tęr aftur verša fųrar fyri at gera neyšugar ķlųgur, og taš er ikki fyrr enn tey allar seinastu įrini, at flestu kommunur eru komnar nišur um eina įlķkning ķ skuld. Ķmešan eru fleiri uppgįvur lagdar kommununum – dżrar og dżrkandi uppgįvur, ikki tķ at tęr eru blivnar kommunalar, men tķ at landiš frammanundan hevur rųkt uppgįvurnar so illa, at ųkini vóru nišurundirkomin, tį kommunurnar fingu tey; sum dųmi kunnu nevnast barnaansingarųkiš og barnaverndarųkiš. Harafturat hevur landiš nżtt hųviš ķ sambandi viš śtleggingarnar at skapa fleiri lógarbindingar, og hevur sett nżggj krųv, bęši til stųši, til góšsku og onnur krųv, iš gera ųkini tyngri og dżrari. – Taš er ivaleyst lęttari hjį teimum at seta hųg krųv, tį rokningin fer ķ kommunukassarnar. Eitt dųmi um, hvussu įbyrgdarleyst og undanstųkkandi lųgtingslimir fara um skyldur landsins, er eldraųkiš: Į eldraųkinum – sum er ein landsuppgįva – hevur landiš ķ nógv įr uppį taš skammiligasta forsųmt at śtbyggja ellis- og rųktarheim. Heldur enn at taka uppį seg at gera skašan góšan aftur, tvinga landspolitikararnir nś kommunurnar at fķggja helvtina av tķ, sum taš kostar at byggja eldraųkiš śt. Hóast kommunurnar ikki eiga uppgįvuna, verša tęr meira ella minni noyddar at fķggja helvtina av śtbyggingini fyri landiš, tķ ongin śtbygging yvir hųvur veršur framd ķ teimum ųkjunum, har kommunurnar ikki spęla viš – og so sleppa tęr annars at eiga nišurpķnda ųkiš viš hųvd og gųrnum, tį landiš um nųkur įr leggur ųkiš śt į kommunurnar. Onnur dųmi eru bókasųvnini og forsorgarųkiš. Tķ er taš heilt burturviš, tį landspolitikarar siga, at kommunurnar ikki fķggjarstżra, ella at tęr taka meira inn av skattapeningi enn brśk er fyri. Kommunurnar fķggjarstżra, men taš er sera trupult, tį landiš į hvųrjum įri ķ desember, tį landspolitikarar telva um fķggjarlógina, flytur nżggjar śtreišslur į kommunurnar – sum oftast eftir at freistin fyri at leggja kommunalu fķggjarętlanirnar er farin. Kommunurnar hava ikki mųguleikan at lata onkran annan fįa svartaper fyri at fįa taš at sżnast sum um, at roknistykkiš hongur fręgari saman, enn taš ger.

    Lovaši skattalęttin hjį landsstżrinum

    Tį fķggjarmįlarįšharrin ķ tinginum segši, at śtreišslurnar hjį kommununum bert vóru 50 mió kr. fyri ųkini tęr fingu at umsita 1. januar 2006, so er heldur ikki taš satt.

    Į fundi ķ fķggjarmįlarįšnum 11. november ķ 2005 vóršu fķggjarmįlarįšharrin og formenninir ķ kommunufelųgunum samd um, at fķggjartųrvurin hjį kommununum ķ sambandi viš yvirtųkuna av barnaverndarųkinum kostar kommununum 39 mió kr. ķ 2006, og stušlarnir ķ dagstovnunum 13 mió kr. Tilsamans 52 mió kr.

    Umframt hetta flutti landsstżriš kommununum śtreišslur til umsorgararbeiši į eldraųkinum į 2,6 mió kr. og 1,7 mió kr. fyri fólkabókasųvn. Tilsamans góšar 56 mió. kr., svarandi til 1,1 skattaprosent.

    Partarnir vóru eisini samdir um, at hękkaši botnfrįdrįtturin hjį kommunum į 2.000 kr. kostar kommununum slakar 13 mió. kr., sum er uml. 0.25 skattaprosent afturat teimum 1,1 %. Umframt taš įlegši landsstżriš ųllum pųrtum į arbeišsmarknašinum meirśtreišslur til barsilsskipanina – fyri kommunurnar merkir taš uml. 1,8 mió kr. Hetta er tilsamans 72 mió kr. Lovaši skattalęttin hjį landsstżrinum į 60 mió kr. minkaši sostatt viš góšum vilja nišur į 18 mió kr., og varš boršreiddur ķ eini lķtiš gjųgnumskygdari lųgtingslóg at fjala śtyvir, at so var.

    Skuldu kommunurnar tikiš sęr fult endurgjald, var tųrvur į eini hękking ķ kommunuskattinum į 1,4 %.

    Nei, landspolitikarar hava avgjųrt onki at kasta kommununum fyri į fķggjarliga ųkinum: Kommunurnar gjalda sķna skuld nišur ķ stórum, samstundis sum tęr av neyš bera part av byršuni fyri landiš, mešan landspolitikararnir lata stór ųki liggja ķ órųkt, samstundis sum teir viš hallinum į fķggjarlógini senda rokningina fyri vęntandi rašfestingar til framtķšar skattgjaldarar.

    Kommunusamskipan Fųroya

    13. mars 2006


    < Hevndarsamir stjórnarmenn | Bókakafé ķ Einglabarrini >

    BŲKURNAR

    SPYR JÓGVAN
    Her ber til at seta Jógvani spurningar. Allir relevantir spurningar verša vanliga svarašir innan 24 tķmar. Spurningar og svar sķggjast her.

    HENTLEIKAR
  • Ger hesa sķšuna til tķna byrjunarsķšu!
  • Bķlegg bųkur


  • Jógvan Arge, Tjarnardeild 12, 100 Tórshavn, tlf. 31 55 47, fartlf. 21 55 47

    EINSLISTIR