FORSÍĐAN | LEITA | GREINASAVN | SLÓĐIR | SAMBAND
INNIHALD
  • Býráđiđ (1163)
  • Břkur (42)
  • Fólkatingiđ (24)
  • Greinir (11)
  • Ítróttur (89)
  • Lřgtingiđ (234)
  • Rřđur (47)
  • Spyr Jógvan (52)
  • Viđmerkingar (15)
  • Ymist (145)


  • Mřguleikar…
  • keypiđ endiliga bókina!


  • KUNNING
  • Um síđuna
  • Ćvisřga
  • Bókaútgávur
  • Sjónvarpslýsing
  • Samrřđur
  • Vallýsing 2001
  • Býráđsvaliđ 2000
  • Eitt 100 ára stríđ

  • FLEIRI GREINIR
  • Mín krýnika 5 - ummćli
  • Nýggj krýnika í bókabúđunum
  • Merkiđ 100 ár
  • ÍSF fyllir 80 ár (4/4-2019)
  • Óvanliga informativ bók
  • Yvir til Bryggjubakka
  • Nýggj bók frá Jógvan Arge
  • Nýggj bók frá Jógvan Arge


  • 22.11.2001 | Evni: Břkur
    Eitt rćttiligt roysni
    Óli Jacobsen skrivar um "Teir tóku land 6" í FF-blađnum:

    Fyrst skal sigast, at tađ er eitt rćttiligt roysni, sum Arge feđgarnir hava framt viđ at fáa fest á blađ ta vitan, sum fólk hava um ymisk viđurskifti í landinum. Ofta verđur tikiđ til um hendan og handan, at tađ átti at veriđ skrivađ niđur, sum viđkomandi veit.

    Men so knappliga er viđkomandi deyđur, og tá er tađ ov seint. Í řđrum fřrum eydnast at fáa vitanina á band. Men hetta kemur ikki rćttiliga til fulla nyttu, um tađ ikki samstundis verđur niđurskrivađ, so tađ lćttliga kann leitast fram aftur.

    Nú er so sćtta bókin komin um fřroyingar í Grřnlandi, og tađ er greitt, at her er eitt gullnám av vitan. Samstundis er hetta ein stórur partur av okkara sřgu. Afturat tí skrivliga hevur myndatilfariđ eitt stórt sřguligt virđi.

    Nú er so komiđ til tađ tíđarskeiđi, sum fólk á mínum aldri minnast, nevniliga 60-árini. Og so kann tađ eisini vera stuttligt at minnast, hvussu tíđarnar kunnu skifta. Í politikki hetta tíđarskeiđi var spurningurin til hvřrt val, um vit kundu klára okkum uttan Danmark.

    Grřnland og ríkisveiting
    Her vóru tveir hřvuđsspurningar. Annar var ríkisveitingin. Fíggjarlógin var í 1958 15 mill og danski studningurin 10 mill. Og hvussu kunnu vit nakrantíđ klára at rinda 25 mill? Í dag er fíggjarlógin meira enn 100 ferđir so stór sum hesar 25 mill! Víst hava krónurnar eitt annađ virđi, men kortini...

    Hitt sjónarmiđiđ var, at um vit kvettu viđ ríkiđ, komu vit at missa řll okkara veiđirćttindi í Grřnlandi. Hugsa um Fřroyingahavnina og allar hinar útróđrarhavnirnar, har fleiri hundrađ, kanska fleiri túsund fřroyingar vunnu sítt breyđ! Hetta var jú rćđandi. Men tađ gingu bert fá ár, tá var alt sum kallađist rćttindi í Grřnlandi sřga! Og ein ćvintýrligur toskafiskiskapur, uppá 400.000 tons árliga, kom niđur á null.

    Nú hevur ikki veriđ tíđ til at lesa nýggjastu bókina hjá Jógvani sum so, men innihaldsyvirlitiđ er spennandi. Fyrstu partarnir snúgva seg um Fřroyingahavnina. Her var bćđi útróđur, flakavirki og útgerđarstřđ. Her komu allar mřguligar tjóđir, so her var ofta lív í.

    Spurningurin er um tađ ikki hevđi veriđ grundarlag fyri eini heilari bók, kanska fleiri, um hesa havn, sum hevur navn eftir Fřroyum. Fiskimannafelagiđ var annars ein rćttiliga stórur partaeigari í Grřnlandsfelagnunm, sum var fřroyski parturin av Nordafar.

    Bjarni bátasmiđur
    Blađandi gjřgnum bókina er tađ stuttligt at síggja “elligamlar” myndir av kendum persónum, sum t.d. av Svend Thulesen á ungum árum. Eins og av tí legendariska útróđrarmannin Thorstein Christiansen á “Grindafossi”.

    Her eru eisini forvitnisligar upplýsingar um persónar, ein kennir, sum t.d. Bjarna og Helga Jacobsen úr Svínoy. Bjarni er ein kendur alari, sum hevur lagt sína smoltframleiđslu í Svínoy. Men nú fćst at vita, at hann eisini er bátabyggjari. Hann bygdi nevniliga beiggjanum Helga seksmannafariđ “Sildin”, sum teir nýttu til útróđur í Fřroyingahavnini.

    Annars er mamma teir báđar, Malla, sera kend hjá lesarum okkara. Nú hon gongur á 100. ári, syrgir hon fyri at hava boksina fulla av heimabakađum breyđi, so synir og ommusynir ikki skulu mangla breyđ í brćđi, um hon skuldi doyđ!

    Janus og Eirikur Jallur
    Ein skemtilig sřga er um “rániđ” hjá Janus í Bindibókini av “Eirik Jall”, og tá Janus skjeyt eftir einum týskum trolara, sum var viđ at beina teimum fyri línuni. Eingin hevđi gjřrt Janusi tađ eftir.

    Nógvar ađrar hendingar eru umrřddar. M.a. tá týski trolarin “Munchen” gekk burtur í 1963 og 30 mans umkomust. Og tá “Blikur” sakk á Kappanum, og řll umborđ vórđu bjargađ.

    Nú skipasýniđ skal yvirtakast, kann verđa nevnd stuttlig sřga um flutningin av útróđtrarmonnum. Teir vóru vanliga fluttir millum Fřroyar og Grřnland viđ farmaskipum, har teir í stórum tali vóru stúvađir niđur í lastina. Eina ferđ var ćtlanin hjá einum hópi av fiskimonnum at fara til Íslands á sama hátt.

    Men tá segđi skipasýniđ nei av trygdarorsřkum. Spurt varđ, hvussu tađ kundi farast til Grřnlands, sum var sjey daga siglingstíđ í kanska einum tí mest vandamikla farvatni í heiminum, međan tađ ikki kundi farast til Íslands, har siglingin bert var 2 dagar.

    Svariđ var, at sigling til Íslands var altjóđa sigling, međan til Grřnlands var hon innanríkis, har tađ ikki var neyđugt viđ so strongum krřvum! Tađ skal sigast, at hetta hevđi ikki boriđ til í dag.

    Nógv verđur gjřrt burturúr útróđri á Eggersoy á Kappanum, sum var fyriskipađur av Samvinnufelag Fiskimanna, har Fiskimannafelagiđ var hřvuđspartaeigari, viđ Hanusi viđ Hřgadalsá sum stjóra.

    Olaf og Mussi
    Blađandi til síđu 174 er mynd, sum vekir sorgblídni. Tađ er javnaldurin og gamli skipsfelagin Olaf Vígdá, sum kom fyri teirri vanlagnu at verđa stungin til deyđis av einum sinnissjúkum skipsfelaga, tá hann var viđ fřroyskum skipi, sum veiddi út frá Namibia.

    Og so á nćstu síđu Mussi, sum eisini doyđi so syrgiliga á ungum árum.

    Nógv kundi veriđ at skriva um, men tađ verđur ikki pláss fyri meira í hesi greinini. Men keypiđ endiliga bókina!

    < Takk fyri stuđulin! | Jógvan signerar í Klaksvík >

    BŘKURNAR

    SPYR JÓGVAN
    Her ber til at seta Jógvani spurningar. Allir relevantir spurningar verđa vanliga svarađir innan 24 tímar. Spurningar og svar síggjast her.

    HENTLEIKAR
  • Ger hesa síđuna til tína byrjunarsíđu!
  • Bílegg břkur


  • Jógvan Arge, Tjarnardeild 12, 100 Tórshavn, tlf. 31 55 47, fartlf. 21 55 47

    EINSLISTIR