28.01.2014 | Evni: Břrß­i­
Skeiva lei­in ß eldra°kinum
Skriva út | Send | Aftur


Ta­ kommunala or­askifti­ um at yvirtaka eldra°ki­ er so sum so. Vit Ý Tˇrshavnar břrß­ hava nˇg illa havt nakra skipa­a vi­ger­ av mßlinum og tÝansheldur tiki­ st°­u til naka­. Onkra kunning hava vit fingi­ frß KSF og tÝ nřggja Kommunufelagnum.

Kommunufelagi­ og borgarstjˇrarnir, sum har rß­a, hava avgj°rt at fara umbor­ Ý eldra°ki­ vi­ bß­um beinum . Teir hava nikka­ til fÝggingarleistin, sum landsstřri­ hevur lagt fram, og hetta nřta landsstřrisfˇlkini til fulnar Ý sÝni agitatiˇn fyri at sleppa frß eldra°kinum ľ tess fyrr, tess betur.

Flestu spurningarnir Ý mßlinum eru slÝkir, sum ikki eru loystir. Sumt er als ikki komi­ fram Ý ljˇsi­ enn, men kommunurnar skula ver­a ti rei­ar vi­ sÝnum mˇtt°kuapparati, ß­renn landi­ er komi­ ß mßl vi­ k°rmunum um °ki­. Ta­ er ein ring st°­a at vera Ý.

Barnaansing kontra eldr°ki
Ta­ hevur veri­ jabba­ upp Ý saman, at kommunurnar eru best f°rar fyri at r°kja eldra°ki­. VÝst ver­ur ß dagstovna°ki­, sum kommunurnar tˇku upp ß seg. Barnasansingin fekst Ý lag, men hon er ikki ˇkeypis. Hjß okkum kostar hon millum fjˇr­ing og tri­ing av ßrsfÝggjarŠtlanini og er nˇgv tann st°rsti posturin ß henni.

Dagstovna°ki­ er lutfalsliga einfalt. Ta­ snřr seg um at ansa b°rnum frß tÝ, tey eru Ż ßrs gomul til tey eru 6-7 ßr. Tey eru °ll Ý einum konsentrera­um aldursflokki og Ý skjˇtari menning. Eldra°ki­ er nˇgv st°rri og tyngri. Her snřr ta­ seg um aldursbˇlkar Ý eldra endanum, sum fevna um eini 30 ßr, i­ skula hava tilbo­ og r°kt, i­ illa kunnu latast ß samlibandi, tÝ t°rvurin er so ymiskur hjß so mongum einstaklingum.

Sett er ˙t Ý korti­, at kommunurnar skula taka sŠr av °llum eldra°kinum: heimatŠnastuni, heimavitjunartŠnastuni, heimahjßlpini, eldrab˙st°­um, ellisheimum, r°ktarheimum og Štlandi eisini °­rum tilbo­um, sum fara at koma Ý ljˇsmßla, eins og °kisterapi vi­ rehabilitering. Uppi Ý hongur somulei­is heimatŠnasta til fˇlk ni­anfyri 67 ßr, sum hava slÝkan t°rv.

Ov stutt millum br˙kara og myndugleika
Eri framvegis ikki vÝsur Ý, at kommunurnar eru best f°rar fyri at lyfta hetta alt. NŠrleikin ver­ur hßlova­ur Ý agitatiˇnini um f°rleikarnar hjß kommununum. Loyvi mŠr at seta fram ivaspurningin, um ikki frßleikin ella nŠrleikin millum jßttandi myndugleikan og br˙karan kann fara at vÝsa seg ov stuttur?

Vit vita, at eldra°ki­ kostar sÝtt Ý dag, og at ta­ fer at kosta meir. VŠnti, at hetta ver­ur landi og fˇlki dřrur kleppur. Og tÝ finst mŠr , at ta­ ver­ur hugsa­ ov lÝti­ um vandarnar Ý at leggja eldra°ki­ ˙t til fleiri smß umsitingarveldi.

SÝggi fyri mŠr, tß menn koma rßhallar til arbei­is vi­ lummunum fullum av ßheitanum og umb°num um ney­ugan styrk og skjˇta jßttan. Oftast fer kanska at ver­a jßtta­. Ta­ ver­ur h°gligasti mßtin at prˇgva uppßhaldi­ um, at eldra°ki­ liggur best hjß kommununum!

Landi­ eigur uppgßvuna
Upp Ý hesa s°guna hoyrir, at tß eldra°ki­ rŠttiliga fer at rumstera inni Ý teimum kommunalu fÝggjarŠtlanunum, fara vit at uppliva, at ta­ ver­ur so mangt anna­, sum kommunurnar ikki megna longur. Sjßlvt Ý dag knÝpur ta­ nˇgvasta­ni vi­ at hava bara eitt sindur til Ýl°gur. Meginparturin av skattinum fer til afturvendandi rakstur, sum ßhaldandi mß trimmast og skerjast.

Tß allar vaksandi ˙trei­slurnar av eldra°kinum fara at melda seg, tÝ landi­ tilvita­ hevur pÝnt ta­ inn at beini, ver­ur upp aftur minni hjß kommununum at gera gott vi­ ß sk˙la°kinum, dagstovna°kinum, Ýtrˇtta°kinum. samfer­slu°kinum, mentanar°kinum o.s.fr. Tß kemur av ßlvara stÝgur Ý.

Og helst ver­ur eitt eljustrÝ­ frß samstarvs°ki til samstarvs°ki at fylgja vi­ og kunna bjˇ­a ta­ besta. Tey °ki, sum ikki megna at halda t°rn, fara at missa fˇlk ľ fyrst tey eldru og so teirra yngri avvarandi. TÝ ver­ur hetta saman um tiki­ tann skeiva lei­in.

Landi­ eigur at taka sŠr av eldra°kinum burturav. Er ta­ naka­, sum er ein landsuppgßva, so er ta­ syrgja fyri, at tey gomlu hava s°milig og ikki minst javnbjˇ­is kor, hvar tey b˙gva Ý landinum. Ta­ gerst bara undir einum hatti og ˙r einum kassa. Vi­ einum gˇ­um vilja kann eldra°ki­ saktans yvirsko­ast ˙r skrivstovunum hjß landsstřrinum. F°royar eru ikki st°rri enn so.

Jˇgvan Arge,
břrß­slimur fyri Tjˇ­veldi Ý Havn

---

< Heilsan til Havnar kirkju | Landi­ rindar 6,8 miˇ til golfv°ll >